Borçlar Hukuku
Bir depolama şirketi, çok sayıdaki müşterisinde kullanmak üzere tek başına hazırladığı standart sözleşmeyi bir imalatçıya imzalatır. Sözleşmenin ekinde, müşterinin menfaatine aykırı bir kapanış ücreti koşulu vardır. Şirket, imza sırasında bu koşulun varlığı hakkında açıkça bilgi vermemiş ve içeriğini öğrenme imkânı sağlamamıştır. Koşul ayrıca bireysel olarak müzakere edilmemiştir. Uyuşmazlığa TBK'nin genel işlem koşullarına ilişkin hükümlerinin uygulanacağı ve başka bir geçersizlik sebebi bulunmadığı kabul edildiğine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Cevabı ve açıklamalı çözümü incele
Doğru cevap: C
İlk olarak metnin çok sayıdaki benzer ilişkide kullanılmak üzere önceden ve tek taraflı hazırlanması TBK 20 bakımından genel işlem koşulu niteliğini gösterir. İkinci olarak müşteri aleyhindeki koşul için açık bilgilendirme ve içeriği öğrenme imkânı bulunmadığından TBK 21'deki kapsam koşulları gerçekleşmemiştir. Koşul yazılmamış sayılır. Bu yaptırım, TBK 22 gereği sözleşmenin geri kalanını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; düzenleyen de koşulsuz sözleşme yapmayacağını ileri süremez.
Seçeneklerin gerekçeleri
- A. Yanlış. TBK 22, yazılmamış sayılan genel işlem koşulları dışındaki sözleşme hükümlerinin geçerliliğini koruduğunu düzenler.
- B. Yanlış. TBK 21'deki kapsam denetiminin ölçütü el yazısı değildir; açık bilgilendirme, içeriği öğrenme imkânı ve kabul aranır.
- C. Doğru. Müşteri aleyhindeki koşulun kapsama girmesi için gerekli bilgilendirme ve öğrenme imkânı sağlanmamıştır. Sonuç, TBK 21 ve 22 uyarınca bu koşulun yazılmamış sayılmasıdır.
- D. Yanlış. Tek başına imza, TBK 21'in açık bilgilendirme ve içeriği öğrenme imkânı koşullarını ortadan kaldırmaz.
- E. Yanlış. TBK 22, düzenleyenin tam da bu savunmayı ileri sürmesini engeller.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Kanun · m. 20, 21, 22 Kontrol tarihi: 2026-10-17