Medeni Hukuk
Bir özel hukuk uyuşmazlığında hâkim, yorum yoluyla da uygulanabilir bir kanun hükmü bulamamıştır. Uyuşmazlığa uygulanabilecek bir örf ve âdet hukuku kuralı bulunduğu belirlenmiştir. Bilimsel görüşlerin bir bölümü bu kuralın yerine farklı bir çözümü önermektedir. Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesine göre hâkim nasıl karar vermelidir?
Cevabı ve açıklamalı çözümü incele
Doğru cevap: E
Olayda hem kanun boşluğu hem uygulanabilir örf ve âdet kuralı açıkça verilmiştir. Bu nedenle ikinci basamak uygulanır. Hâkim, örf ve âdet de bulunmasaydı kendisi kanun koyucu olsaydı koyacağı kurala göre karar verecekti. Bilimsel görüşler ve yargı kararları karar verme sürecine yardımcı olur.
Seçeneklerin gerekçeleri
- A. Bilimsel görüşler yararlanılacak kaynaklardır; uygulanabilir örf ve âdet hukuku kuralını sırf çoğunluk görüşü farklı diye devre dışı bırakmaz.
- B. Kanun boşluğu karar vermeyi engellemez. Madde 1, boşlukta izlenecek sırayı belirler.
- C. Örf ve âdet hukuku, tarafların ayrıca seçimine bağlı bir sözleşme hükmü değildir; kanunda uygulanabilir hüküm yoksa hâkimin başvuracağı kaynaktır.
- D. Bu seçenek sıralamayı tersine çevirir. Hâkimin hukuk yaratmasına ancak uygulanabilir örf ve âdet kuralı da yoksa geçilir.
- E. Madde 1 uyarınca kanundan sonra örf ve âdet hukuku gelir. Hâkim bilimsel görüş ve yargı kararlarından yararlanır; bunlar bu sıra içinde değerlendirilir.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Kanun · m. 1 Kontrol tarihi: 2026-10-17